Thống kê Covid

All countries
42,924,533
Confirmed
Updated on 25 Oct, 2020 02:35
All countries
31,180,416
Recovered
Updated on 25 Oct, 2020 02:35
All countries
1,154,761
Deaths
Updated on 25 Oct, 2020 02:35

Dữ liệu toàn cầu

All countries
42,924,533
Ca
Updated on 25 Oct, 2020 02:35
All countries
31,180,416
Phục hồi
Updated on 25 Oct, 2020 02:35
All countries
1,154,761
Tử vong
Updated on 25 Oct, 2020 02:35

Miễn dịch cộng đồng với virus corona có thể không đạt được và nguy cơ tiềm ẩn trong vấn nạn buôn bán lậu huyết tương

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư biểu mô tế bào gan (Ban hành kèm theo Quyết định số 3129/QĐ-BYT ngày 17...

Download Giới thiệu: Ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) là loại tổn thương thường gặp nhất trong các loại ung thư tại gan,...

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư vú (Ban hành kèm theo Quyết định số 3128/QĐ-BYT ngày 17 tháng 07 năm 2020)

Download Giới thiệu: Ung thư vú (UTV) là loại ung thư thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư...

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư dạ dày (Ban hành kèm theo Quyết định số 3127/QĐ-BYT ngày 17 tháng 07 năm...

Download Giới thiệu: Ung thư dạ dày (UTDD) là một trong những bệnh ung thư (UT) phổ biến nhất trên thế giới. Năm 2018, ước tính trên...

Hydroxyprogesteron caproat đường tiêm (Makena) có khả năng bị rút khỏi thị trường

Năm 2011, Makena (hydroxyprogesteron caproat đường tiêm) được FDA phê duyệt nhanh chóng theo một quy trình đặc biệt cho chỉ định giảm nguy cơ sinh non ở những phụ nữ có tiền sử sinh non không rõ nguyên nhân.

Trầm cảm sau sinh: Điều trị chung & lựa chọn cho phụ nữ cho con bú

Tác giả:  Đặng Hữu Đức, SV ĐH Dược Hà nội Phạm Thị Quỳnh Hương, BSc, Pre-med Nguyễn Phương Thảo, BPharm Hướng dẫn và hiệu đính: Phạm Phương...

Tác giả:
Nguyễn Phương Tuyền, BSc
Nguyễn Trí Tâm, BPharm
Nguyễn Công Thành, SV năm 4 ĐH HUTECH
Võ Phan Minh Hiếu, SV ĐH Y Khoa Phạm Ngọc Thạch
Hiệu đính: Phạm Phương Hạnh RPh, MSc

Miễn dịch cộng đồng với virus corona có thể không đạt được sau khi có một nghiên cứu chỉ ra rằng kháng thể biến mất sau vài tuần ở một số đối tượng. Bên cạnh đó, vấn nạn buôn bán lậu trái pháp luật huyết tương đang gây nhức nhối trong cộng đồng y tế ở một số quốc gia.

Tổng quan:

Đại dịch Covid-19 cho đến nay đã giết chết hơn nửa triệu người và với hơn 20 triệu người nhiễm bệnh ở nhiều quốc gia.

Miễn dịch cộng đồng là phương án gây tranh cãi ở nhiều quốc gia vì tính bất khả thi khá cao và hệ lụy tiềm ẩn mà nó mang lại vẫn chưa được nghiên cứu, kiểm chứng nghiêm túc và chính thức.

Bên cạnh đó, một số thị trường “đen” đang kiếm tiền từ đại dịch COVID-19 bằng cách buôn bán huyết tương của những người sống sót sau coronavirus. Các chuyên gia cảnh báo rằng những hành động này có thể gây nguy hiểm cho cuộc sống của các bệnh nhân hơn, kìm hãm việc phát triển các nghiên cứu để tìm ra phương pháp phòng và trị bệnh.

Miễn dịch cộng đồng

Một nghiên cứu lớn thực hiện tại Tây Ban Nha (TBN) đã chỉ ra rằng sự miễn dịch trong cộng đồng với chủng virus corona mới có lẽ là không thể đạt được khi kháng thể chống lại virus biến mất sau vài tuần ở một vài bệnh nhân. 

Chính quyền TBN hợp tác với các nhà dịch tễ học hàng đầu để tìm ra tỉ lệ phần trăm dân số đã phát triển được kháng thể có khả năng tạo ra miễn dịch với coronavirus.

Một nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Y học The Lancet cho thấy:

  • Chỉ 5% của những xét nghiệm trên toàn quốc cho thấy bệnh nhân vẫn tồn tại kháng thể với virus. 
  • Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng 14% những người cho kết quả dương tính của kháng thể kháng coronavirus trong lần đầu tiên, đã không còn tìm thấy kháng thể trong những xét nghiệm tiếp theo được thực hiện vài tuần sau đó. 
  • Tác giả chính của nghiên cứu –Marina Pollán – đã nói với CNN: “Một vài chuyên gia đã tính toán rằng 60% tỷ lệ dương tính huyết thanh học (Seroprevalence) mới có thể tính là miễn dịch cộng đồng nhưng chúng ta còn rất xa để đạt được con số đó”. 

Nghiên cứu cho thấy mặc dù Tây Ban Nha là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất từ COVID-19 “Ước tính tỷ lệ lưu hành vẫn còn thấp và rõ ràng là không đủ để cung cấp miễn dịch cộng đồng”. Nghiên cứu về kháng thể tại các địa phương đông dân nhất Tây Ban Nha có tỷ lệ lưu hành kháng thể cao nhất: như Madrid (10%) và Barcelona(7%). 

The Lancet đã công bố bình luận của hai nhà khoa học khác là Isabella Eckerle- người đứng đầu trung tâm Geneva  về các bệnh do Virus mới nổi, và Benjamin Meyer- nhà Virus học tại đại học Geneva- cho biết phát hiện quan trọng là “ Phần lớn dân số dường như vẫn chưa được tiếp xúc với Coronavirus ngay cả những khu vực có sự lây nhiễm rộng” cùng với nghiên cứu của Tây Ban Nha, các nghiên cứu tương tự tại Mỹ và Trung Quốc cũng cho thấy không thể đạt được miễn dịch cộng đồng. 

Theo hai nhà khoa học Eckerle và Meyer:

 “Trước những phát hiện này, bất kỳ phương pháp nào được đề xuất để đạt được khả năng miễn dịch cộng đồng thông qua lây nhiễm tự nhiên không những rất phi đạo đức mà còn không thể thực hiện được.”

Bằng chứng chống lại miễn dịch cộng đồng đang gia tăng. 

Một nghiên cứu công bố vào tháng 5 cho thấy, chỉ 7.3% số người ở thủ đô Stockholm của Thụy Điển phát triển kháng thể kháng coronavirus, mặc dù chính phủ Thụy Điển đã áp dụng một chiến sách mới và gây tranh cãi về việc không áp dụng phong tỏa nghiêm ngặt.

Không giống như hầu hết các nước Châu Âu khác, Thụy Điển đã không áp dụng chính sách phong tỏa mua bán nghiêm ngặt để đối phó với đại dịch. Thay vào đó, phần lớn các doanh nghiệp và khách sạn vẫn mở cửa và học sinh vẫn đến trường.

Một nghiên cứu khác ở bang Geneva (Thụy Sĩ) từ 6/4 đến 9/5 năm 2020, với 2766 người tham gia từ 1339 hộ gia đình có kết quả cho thấy phần lớn dân số của Geneva vẫn không bị nhiễm bệnh trong đợt đại dịch này, mặc dù tỷ lệ mắc COVID-19 cao trong khu vực (5000 trường hợp lâm sàng được báo cáo trong <2.5 tháng trong dân số nửa triệu người). Giả sử rằng sự hiện diện của kháng thể IgG có liên quan đến khả năng miễn dịch, những kết quả này nhấn mạnh rằng dịch bệnh còn lâu mới kết thúc vì số lượng người bệnh còn ít hơn nhiều trong tổng dân số. Bên cạnh đó, mức độ ổn định huyết thanh thấp hơn đáng kể đã được quan sát ở trẻ em 5-9 tuổi và người lớn hơn 65 tuổi, so với những người trẻ ở độ tuổi 10-64 tuổi.

Những kết quả này sẽ được thông báo cho các quốc gia khác xem xét trong việc nới lỏng các hạn chế nhằm hạn chế lây truyền.

Vấn nạn thương mại hóa buôn bán huyết tương

Những người sống sót COVID-19 của Pakistan kiếm được một khoản tiền trong buôn bán huyết tương ở chợ đen để điều trị bệnh. Các gia đình của bệnh nhân coronavirus đang sử dụng phương tiện truyền thông xã hội để kêu gọi những người đã hồi phục và cung cấp cho họ tiền hiến máu để người thân của họ có thể được tiêm huyết tương.

Các nhà tài trợ đang được trao tới 200.000 rupee (1.000 bảng Anh) cho một mẫu huyết tương, tương đương cho mức lương khoảng một năm cho những người lao động thấp.

Với nhu cầu rất cao đối với “phương thuốc thần kỳ”, bán huyết tương đã nổi lên như một giao dịch sinh lợi. Bệnh nhân hồi phục, thường là những người sống trong nghèo đói, đang hiến huyết tương tìm kiếm của họ cho các phòng thí nghiệm mờ ám nơi không thể đảm bảo vệ sinh nghiêm ngặt.

Tuy nhiên, thu hoạch, lưu trữ và truyền huyết tương phải được thực hiện bởi các phòng khám quy định bởi bệnh nhân có nguy cơ mắc một căn bệnh chết người khác từ huyết tương truyền nhận.

Việc buôn bán này đi ngược lại các hướng dẫn của chính phủ và Tổ chức Y tế Thế giới và có nguy cơ làm suy yếu quyên góp miễn phí cho các bệnh viện chính phủ và các thử nghiệm điều trị chính thức. Hiệp hội huyết học Pakistan cùng các bác sĩ đã kêu gọi các nhà chức trách ngăn chặn mọi hoạt động buôn bán bất hợp pháp và có thể gây hại.

Các nhóm nghiên cứu trên toàn thế giới, đang điều tra xem liệu huyết tương từ bệnh nhân hồi phục có thể giúp điều trị cho những người bị bệnh hay không. Plasma- chất lỏng- chiếm khoảng một nửa thể tích máu, chứa kháng thể sau khi bị nhiễm virus. Sử dụng huyết tương giàu kháng thể này để điều trị bệnh đã được tìm thấy để cải thiện sự phục hồi trong các bệnh nhiễm virus khác bao gồm cả cúm Ebola và cúm lợn.

Pakistan đã bắt đầu các thử nghiệm lâm sàng của riêng mình để điều tra tiềm năng của huyết tương như một liệu pháp, nhưng đã bị cản trở do thiếu sự đóng góp. Trong số hơn 58.000 trường hợp được phục hồi ở nước này, chỉ có 350 người đã hiến máu.

Các giao dịch huyết tương tương tự được báo cáo đã xuất hiện ở các quốc gia khác bao gồm cả Ai Cập, nơi tỷ giá sẽ ít nhất là 1.250 bảng.

Việc buôn bán bất hợp pháp này sau đó đã trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Các nhà nghiên cứu từ Viện Tội phạm học Úc phát hiện tội phạm trực tuyến đang cung cấp máu được cho là của các bệnh nhân coronavirus đã được phục hồi để bán trên web tối dưới dạng “vắc-xin thụ động”.

Đáng lo ngại hơn, các nhà nghiên cứu còn tìm thấy các phương pháp chữa trị khác, chưa được kiểm chứng và có khả năng gây tử vong, được cung cấp với giá 14.000 bảng.

Sự nguy hiểm của thương mại huyết tương bất hợp pháp bao gồm:

  • Thứ nhất, huyết tương trong giao dịch chưa chắc đến từ một bệnh nhân đã hồi phục từ dịch bệnh COVID-19.
  • Thứ hai, nguy cơ nhiễm các chủng virus nguy hiểm khác như Viêm gan B/C, HIV.
  • Thứ ba, sự thiếu an toàn khi huyết tương sử dụng không được lưu trữ đúng cách và có khả năng bị nhiễm các loài vi sinh vật nguy hiểm khác trong lúc lưu trữ.
  • Cuối cùng, hạn sử dụng và kháng thể tồn tại trong huyết tương có khả năng ảnh hưởng sức khỏe và quá trình trị bệnh của bệnh nhân.

Thảo luận

Miễn dịch cộng đồng là chủ đề vẫn còn gây tranh cãi ở nhiều quốc gia vì vấn đề đạo đức và nguy cơ tiềm ẩn của nó. Những làn sóng dịch bệnh có thể tái bùng nổ mạnh mẽ và nguy hiểm hơn khi mỗi cá nhân không có biện pháp phòng hờ, ngăn chặn. 

Các bệnh nhân đã hồi phục sau COVID-19 cũng không nên chủ quan, bỏ qua an toàn, sức khỏe của bản thân khi chưa có nghiên cứu chính thức tuyên bố đạt được sự miễn dịch tuyệt đối. Vaccines vẫn sẽ là phương án được ưu tiên an toàn và thích hợp trong tương lai cho việc ngăn ngừa và tạo kháng thể kháng bệnh lâu dài.   

Tuy rằng huyết tương có thể mang đến hi vọng trong điều trị bệnh nhân COVID-19, việc sử dụng nó để chống lại chủng virus corona mới vẫn còn đang ở giai đoạn thử nghiệm, nghiên cứu và phải được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ, nghiêm ngặt ở những tổ chức nghiên cứu uy tín. 

Kháng thể được tìm thấy trong huyết tương của người đã khỏi bệnh, hàm lượng có thể thay đổi tùy theo cơ chế miễn dịch của từng cá nhân. Việc buôn bán lậu huyết tương điều trị bệnh là hành động trái pháp luật, phi đạo đức, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thu thập huyết tương dùng trong nghiên cứu chính thống của các chính phủ/ tổ chức y tế trên thế giới và tràn đầy nguy cơ đe dọa sự hồi phục của bệnh nhân COVID-19.

Chính phủ, các tổ chức y tế, các viện kiểm soát dịch bệnh cùng người dân cần ý thức chung tay ngăn chặn vấn nạn nguy hiểm này, bảo đảm một môi trường an toàn, minh bạch cho việc chữa và nghiên cứu trị bệnh. 

Tài liệu tham khảo:

  1. Pollán, M., Pérez-Gómez, B., Pastor-Barriuso, R., Oteo, J., Hernán, M. A., Pérez-Olmeda, M., … & Molina, M. (2020). Prevalence of SARS-CoV-2 in Spain (ENE-COVID): a nationwide, population-based seroepidemiological study. The Lancet.
  2. Stringhini, S., Wisniak, A., Piumatti, G., Azman, A. S., Lauer, S. A., Baysson, H., … & Yerly, S. (2020). Seroprevalence of anti-SARS-CoV-2 IgG antibodies in Geneva, Switzerland (SEROCoV-POP): a population-based study. The Lancet.
  3. Coronavirus herd immunity may be ‘unachievable’ after study suggests antibodies disappear after weeks in some people. Adam Payne. Jul 7, 2020. https://www.businessinsider.com/coronavirus-antibodies-study-herd-immunity-unachievable-spain-2020-7?utm_medium=social&utm_source=facebook.com&utm_campaign=sf-bi-science&fbclid=IwAR2-dXw8VT3nvW4Y4UehP89MsY6ItYg_6NIM0SrxmwEargEggnmG4ApdZ5o. Truy cập : 01/08/2020.
  4. Pakistan’s Covid-19 survivors earn small fortune in black market plasma trade. Ben Farmer Islamabad and Zain Ali Karachi. 17 June 2020. https://www.telegraph.co.uk/news/2020/06/17/pakistans-covid-19-survivors-earn-small-fortune-black-market/?fbclid=IwAR3_BkqY13oylwai1_Qk0G_5bPiIAWx3fwqtj0VVhOAXBfDK-sERnp5c_l0. Truy cập : 01/08/2020.
  5. BLOOD MONEY Inside the deadly black market blood trade where desperate coronavirus patients pay £3k for ‘miracle’ transfusions. Patrick Knox. 24 Jun 2020. https://www.thesun.co.uk/news/worldnews/11944230/black-market-blood-trade-coronavirus-patients/. Truy cập : 01/08/2020.
  6. Antibodies, immunity low after COVID-19 recovery. Farah Aqel. 14.07.2020. https://www.dw.com/en/coronavirus-antibodies-immunity/a-54159332. Truy cập : 01/08/2020.

Hot Topics

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư biểu mô tế bào gan (Ban hành kèm theo Quyết định số 3129/QĐ-BYT ngày 17...

Download Giới thiệu: Ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) là loại tổn thương thường gặp nhất trong các loại ung thư tại gan,...

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư vú (Ban hành kèm theo Quyết định số 3128/QĐ-BYT ngày 17 tháng 07 năm 2020)

Download Giới thiệu: Ung thư vú (UTV) là loại ung thư thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư...

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư dạ dày (Ban hành kèm theo Quyết định số 3127/QĐ-BYT ngày 17 tháng 07 năm...

Download Giới thiệu: Ung thư dạ dày (UTDD) là một trong những bệnh ung thư (UT) phổ biến nhất trên thế giới. Năm 2018, ước tính trên...

Bài viết liên quan

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư biểu mô tế bào gan (Ban hành kèm theo Quyết định số 3129/QĐ-BYT ngày 17...

Download Giới thiệu: Ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) là loại tổn thương thường gặp nhất trong các loại ung thư tại gan,...

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư vú (Ban hành kèm theo Quyết định số 3128/QĐ-BYT ngày 17 tháng 07 năm 2020)

Download Giới thiệu: Ung thư vú (UTV) là loại ung thư thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư...

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư dạ dày (Ban hành kèm theo Quyết định số 3127/QĐ-BYT ngày 17 tháng 07 năm...

Download Giới thiệu: Ung thư dạ dày (UTDD) là một trong những bệnh ung thư (UT) phổ biến nhất trên thế giới. Năm 2018, ước tính trên...