Thống kê Covid

All countries
162,303,342
Confirmed
Updated on 14 May, 2021 18:26
All countries
141,218,507
Recovered
Updated on 14 May, 2021 18:26
All countries
3,365,663
Deaths
Updated on 14 May, 2021 18:26

Dữ liệu toàn cầu

All countries
162,303,342
Ca
Updated on 14 May, 2021 18:26
All countries
141,218,507
Phục hồi
Updated on 14 May, 2021 18:26
All countries
3,365,663
Tử vong
Updated on 14 May, 2021 18:26
spot_img

5 câu hỏi để chỉ ra vaccine Covid-19 nào cho kết quả hứa hẹn

Tính đến nay, Covid-19 đã tàn phá nền kinh tế không chỉ ở Việt Nam mà còn ở phương diện toàn cầu. Trong 2 tuần vừa qua chúng ta liên tục nhận được tin tốt về 2 loại vaccine do Pfizer và Moderna phát triển. Không cần phải là nhà dịch tễ học, chúng ta vẫn có thể chỉ ra đâu là vaccine hứa hẹn bằng những câu hỏi dưới đây, do bác sĩ Mark Siedner và bác sĩ Paul Sax đã đưa ra.

Câu hỏi 1: Vaccine được nghiên cứu có làm giảm số ca nhiễm có triệu chứng không?

Gần đây, thông tin về kết quả thử nghiệm vaccine của Pfizer và Moderna cho thấy 2 vaccine này lần lượt giảm đến 90% và 95% tỷ lệ nhiễm có triệu chứng. Trên thực tế, không có vaccine nào bảo vệ 100%; ngay cả vaccine hiệu quả nhất là vaccine sởi và viêm gan A chỉ làm giảm khoảng 95% mà thôi. Thậm chí, các vaccine khác như vaccine cúm và thương hàn chỉ ở mức 50%. Do đó, FDA có thể sẽ cân nhắc cấp giấy phép cho vaccine Covid-19 nếu làm giảm ít nhất 50% số ca nhiễm có triệu chứng. Các chuyên gia lại hy vọng con số này lên đến 60 – 70% để tiến đến miễn dịch cộng đồngnới lỏng giãn cách xã hội

Câu hỏi 2: Đặc điểm của người tham gia thử nghiệm?

Dựa vào các nghiên cứu đã công bố, ba nhóm chính sau đây có tỷ lệ biến chứng và tử vong cao nhất: nhóm người trên 65 tuổi, người có chủng tộc và sắc tộc ít đại diện như người da đen và La tinh, và người có bệnh lý nền về thận, tiểu đường và béo phì. Mặc dù các thử nghiệm phase III vaccine này còn chưa đủ để nhận định lợi – hại trong 3 nhóm này nhưng việc đưa ra các số liệu rõ ràng sẽ giúp cho công chúng hiểu được và tin tưởng vào kết quả thử nghiệm.

Câu hỏi 3: Các ca nhiễm nặng có đặc điểm gì, mức độ ra sao?

Nếu vaccine chỉ ngăn ngừa nguy cơ nhiễm bệnh ở mức độ vừa phải nhưng lại làm giảm số ca nhập viện và tỉ lệ tử vong thì nó sẽ trở thành ứng cử viên sáng giá. Khi đó, Covid-19 không còn nguy hiểm nữa mà sẽ như là cảm lạnh thông thường và ít có khả năng lây lan. Trên thực tế, các ca nhiễm nặng thường thấy ở người lớn tuổi nhiều hơn là ở người trẻ khoẻ mạnh; vì vậy, giảm tỷ lệ nhiễm nặng không phải là chuyện dễ dàng. Trong thử nghiệm vaccine Covid-19 của Pfizer, cần 43,000 người tham gia để phát hiện 160 ca nhiễm có triệu chứng. Mặc dù, cho đến nay vẫn chưa có số liệu về các trường hợp bị nặng nhưng BS. Siedner và BS. Sax cho rằng sẽ chỉ có khoảng hơn 20 người nhập viện và một vài người tử vong trong 160 ca này. Chỉ cần vaccine giúp giảm tỷ lệ ca nặng, nhất là cho những nhóm bệnh nhân dễ bị biến chứng nặng như đã kể ở trên, thì dù tác động này có nhỏ đi chăng nữa cũng là tin vui trong tình hình hiện nay.

Câu hỏi 4: Vaccine có an toàn không? Tin tốt là các vaccine đang được thử nghiệm có rất ít tác dụng phụ như dị ứng nặng hoặc phát ban cần nhập viện. Những vaccine này đã trải qua phase II và chứng minh an toàn trên vài trăm người thử nghiệm. Vaccine nào dẫn đến tác dụng phụ nặng trên 10% người thử nghiệm sẽ không được qua phase tiếp theo. Chúng ta nên nhớ rằng vì vaccine sẽ được tiêm cho hàng tỷ người khoẻ mạnh nên thông tin về tác dụng phụ cần được tìm hiểu.

Tác dụng phụ nhẹ là điều không đáng lo. Hầu hết các loại vaccine, bao gồm một vài ứng viên vaccine Covid-19, chứa chất bổ trợ nhằm tăng đáp ứng miễn dịch với vaccine. Tuy những chất này có thể gây đau cánh tay trong vài ngày hoặc gây các triệu chứng giả cúm nhưng đây là một sự đánh đổi đáng giá nếu đổi lấy việc ngăn chặn Covid-19 và cho phép chúng ta mở cửa lại một cách an toàn.

Tuy nhiên, các biến chứng nghiêm trọng – dẫn đến nhập viện, thương tật vĩnh viễn hoặc tử vong – phải được cân nhắc cẩn thận so với lợi ích của bất kỳ loại vaccine nào, ngay cả khi các tác dụng phụ này hiếm khi xảy ra. Cho đến nay chưa có báo cáo nào về các trường hợp như vậy đối với vaccine của Pfizer hay Moderna. Những biến cố tác dụng không mong muốn trên sẽ cần được xem xét cẩn thận và khách quan, và hồ sơ an toàn kém có thể khiến vaccine bị loại, ngay cả khi nó có vẻ hiệu quả.

Câu hỏi 5: Cần chích bao nhiêu mũi; việc sản xuất hàng loạt, cách lưu trữ và phân phối có dễ dàng không; chi phí bao nhiêu?

Khi 2 vaccine có cùng hồ sơ an toàn và hiệu quả, các yếu tố bao gồm số mũi tiêm; việc sản xuất, phân phối, bảo quản có dễ dàng và nhanh chóng không, và giá bao nhiêu sẽ quyết định vaccine nào hứa hẹn nhất.

Một nghiên cứu kéo dài sáu tháng sẽ không cung cấp dữ liệu về hiệu  quả bảo vệ lâu dài của vaccine đến đâu. Chúng ta cũng không thể biết về những tác dụng phụ rất hiếm xảy ra theo tỷ lệ 1/100.000 người; những thông tin này chỉ được biết sau khi vaccine được phê duyệt và sử dụng rộng rãi. Nếu có tác dụng phụ nghiêm trọng xảy ra, chúng ta sẽ phải đánh giá lại rủi ro so với lợi ích.

Những câu hỏi đơn giản trên giúp chỉ ra vaccine nào hứa hẹn nhất nhưng vaccine tốt nhất cũng chỉ có lợi ích hạn chế trên y tế công đồng nếu mọi người từ chối dùng nó. Khoa học mới chỉ là bước khởi đầu. Mọi người phản hồi tốt nhất với dữ liệu khoa học mà họ tin tưởng và hiểu. Khó có thể tưởng tượng có lúc nào đó mà sự tham gia của cộng đồng sẽ quyết định cho số phận chung của chúng ta.

Tuy nhiên, chúng ta có nhiều lý do để lạc quan. Việc có nhiều vaccine cùng được nghiên cứu và kết quả thuận lợi đầu tiên này là khởi đầu tốt, đặc biệt là dữ liệu về độ an toàn và phản ứng miễn dịch. Nếu mốc thời gian của thử nghiệm vaccine Covid-19 là chính xác, có lẽ kết quả của các nghiên cứu khoa học quan trọng nhất của thế hệ chúng ta sắp được công bố. Chúng ta hãy hy vọng những tin tốt trong 2 tuần vừa qua sẽ thúc đẩy tất cả chúng ta tự tìm hiểu thêm về phiên giải dữ liệu nghiên cứu. Bởi vì chỉ có khi hiểu biết về những kết quả này thì sự phát triển vaccine nhanh chóng mới dẫn đến việc vaccine được chấp nhận và sử dụng.

Nguồn: https://www.statnews.com/2020/11/10/spot-good-covid-19-vaccine-trials-results-when-you-see-them/

Hình minh hoạ: từ koamnewsnow.com 

Lược dịch: Phạm Thị Quỳnh Hương, BSc, Pre-med. Bùi Hoàng Thanh Long, BPharm, MSc

Hiệu đính: Phạm Phương Hạnh, RPh, MSc

 

spot_img

Điểm tin trong tuần

Sanofi và GSK thông báo hoãn chương trình vắc-xin COVID-19 dựa trên protein tái tổ hợp bổ trợ của họ để cải thiện phản ứng miễn dịch ở người lớn tuổi. Kết quả tạm thời của nghiên cứu giai đoạn 1/2 cho thấy đáp ứng miễn dịch tương đương với những bệnh nhân hồi phục sau COVID-19 ở người lớn từ 18 đến 49 tuổi, nhưng đáp ứng miễn dịch thấp ở người lớn tuổi có thể do nồng độ kháng nguyên không đủ.

spot_img

Hot Topics

Bài viết liên quan